We leven in een wereld waar kenmerken als extraversie, assertiviteit en zelfverzekerdheid op waardering kunnen rekenen. Waarom? Omdat ze passen bij een cultuur met waarden als ‘schouders eronder’, ‘nog beter je best doen’ en ‘je kunt het, als je maar wilt’.

Zelfverzekerdheid is ook aantrekkelijk omdat het ons beter doet voelen, zo weet New York Times journalist Kristin Wong uit ervaring. Van huis uit enigszins timide merkt ze het verschil als ze de schouders omhoogtrekt, haar tred verstevigt, en harder gaat praten. Borstjes vooruit en lipjes getuit, zou Marijke Helwegen zeggen.

Door zelfvertrouwen te faken verlies je contact met waar gezonde grenzen liggen

Maar er zitten twee nadelen aan deze strategie, schrijft Wong in haar artikel Why Self-Compassion Beats Self-Confidence: ten eerste is het effect niet blijvend. Je kunt nu eenmaal niet altijd met opgetrokken schouders lopen. Ten tweede verlies je, omdat het een kunstmatig opgeroepen gevoel is, contact met waar gezonde grenzen liggen: je kunt over-zelfverzekerd worden.

Fake it until you make it is dus niet zonder gevaar: in de VS hebben onderzoekers een toename van narcisme gemeten onder jongeren als gevolg van programma’s die bedoeld waren om hun zelfwaardering op te pompen. Je kunt uiteindelijk gaan geloven in je eigen leugen.

Zelfverzekerdheid maakt dat je je beter voelt over wat je kunt, maar het kan er ook toe leiden dat je jezelf overschat. Zelfcompassie kent deze nadelen niet, terwijl je er dezelfde resultaten mee kunt behalen aldus Wong: je neerzetten in de wereld, terwijl je je goed voelt over jezelf.

Hoe kan dat? Zelfcompassie bewandelt een heel andere route, zo legt wetenschapper en compassietrainer Kristin Neff uit in hetzelfde artikel. In plaats van onze imperfecties te overschreeuwen, worden deze op vriendelijke manier erkend, vanuit de realisatie dat wij imperfect zijn omdat de mensheid imperfect is. Hierdoor hoeven we onze tekortkomingen (en onze sterktes) niet anders voor te stellen dan ze zijn.

Zelfcompassie moedigt je aan te erkennen dat je tekortkomingen en beperkingen hebt, het stelt je in staat objectiever en realistischer naar jezelf te kijken. Zelfcompassie, zo menen vele experts, heeft de voordelen van zelfverzekerdheid zonder de schaduwzijde van je zelfverzekerdheid te overschreeuwen.

We hoeven onszelf niet te overschreeuwen met spierballen of positief denken

Ik ben een imperfect persoon die een imperfect leven leidt.

We hoeven onszelf niet te overschreeuwen met spierballen of positief denken. Dat is, zoals een andere deskundige in het artikel zegt ‘barking at the wrong tree’. Nog belangrijker: juist wanneer we het moeilijk hebben, helpt zelfcompassie ons onszelf te benaderen met dezelfde vriendelijkheid en zorgzaamheid als waarmee we een vriend zouden benaderen. Je zegt daarmee: ‘Ik ben een imperfect persoon die een imperfect leven leidt.’ Daarin schuilt werkelijke kracht.

Op deze manier gedefinieerd is zelfcompassie het tegenovergestelde van over-zelfverzekerdheid. Toegeven dat je je beperkingen hebt, net als iedereen, zorgt ervoor dat we ons met anderen verbonden voelen. Het zorgt er eveneens voor dat we onze beperkingen en sterkten niet overdrijven. Zelfcompassie accepteert dat je twijfels hebt en andere pessimistische gedachten. Over-zelfverzekerdheid probeert die juist te verbergen.

Zelfcompassie accepteert dat je twijfels hebt, over-zelfverzekerdheid probeert die juist te verbergen

Het artikel gaat verder met de beschrijving van onderzoek dat de uitgangspunten van ‘kracht door zelfcompassie’ onderbouwt. Met een dergelijk groot artikel in The New York Times komen Kristin Neff en haar (en Chris Germers) programma Mindful SelfCompassion (MSC) onder de aandacht van Mainstream America.
Eindelijk, zou je zeggen.


Auteur: Rob Brandsma, directeur van Centrum voor Mindfulness

Meer weten?
Lees het oorspronkelijke artikel in de New York Times (28-12-2017).

Bestel de beststeller van Kristin Neff over zelfcompassie: Zelfcompassie, stop jezelf te veroordelen, Uitgeverij Cargo, 2011.

Volg een zelfcompassietraining bij het Centrum voor Mindfulness of lees eerst meer over zelfcompassie.

Vind je deze informatie interessant? Deel dit artikel.



Mindfulness - nieuws, tips en trends Meer

  • Voor trainers: Leergang Individuele Mindfulness iMBCT

    De mindfulnesstraining is vooral bekend als groepstraining. Toch heeft individuele mindfulnesstraining veel te bieden. Zeker bij mensen die om één of andere reden niet kunnen of willen deelnemen aan een groepstraining. Met individuele mindfulness ben je meer flexibel en is tailor made aanbod mogelijk. En je ...

    Lees verder
  • Leer beter voor jezelf zorgen

    Mila de Koning is één van de trainers die bij het Centrum voor Mindfulness de training Mindfulness Zelfcompassie (MSC) geeft. Het doel van deze training is het ontwikkelen van een zorgzamere en vriendelijkere relatie met jezelf. Met deze training kun je je mindfulness verbreden en verdiepen. ...

    Lees verder
  • Mindful leiderschap: van zelfreflectie naar compassie

    Wibo Koole is directeur van het Centrum voor Mindfulness en mindfulnesstrainer, ook voor managers. Menig manager en leidinggevende heeft zijn training Mindful Leiderschap gevolgd en zijn boek Mindful Leiderschap voor effectieve teams en organisaties ligt vaak prominent op het hun bureau. Wat is ...

    Lees verder
  • Zelfcompassie effectiever dan zelfverzekerdheid

    We leven in een wereld waar kenmerken als extraversie, assertiviteit en zelfverzekerdheid op waardering kunnen rekenen. Waarom? Omdat ze passen bij een cultuur met waarden als ‘schouders eronder’, ‘nog beter je best doen’ en ‘je kunt het, als je maar wilt’. Zelfverzekerdheid is ook aantrekkelijk omdat ...

    Lees verder
  • Meditatie, de blijvende effecten op lichaam, geest en hersenen

    Boek van de Maand Als iemand een overzicht kan geven van de wetenschappelijke feiten rond meditatie, dan is het Richard (‘Richie’) Davidson. Sinds zijn Harvard-jaren in de jaren zeventig wijdt hij zich aan het onderzoek naar de vraag: wat voor blijvende veranderingen kan meditatie voor de mens ...

    Lees verder
  • Jon Kabat-Zinn: “Mensen zijn de weg kwijt”

    Jon Kabat-Zinn, de grondlegger van Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR), sprak in oktober 2017 in een van de zalen van het House of Parliament in Londen. Politici uit meer dan tien landen, waaronder Nederland, hadden zich daar verzameld om te brainstormen over hoe mindfulness in politiek en beleid ...

    Lees verder
  • Trainer Martine: je komt dichter bij jezelf en je leven wordt rijker

    Martine Huisman is psycholoog en mindfulnesstrainer. In 2013 kwam zij zelf met mindfulness in aanraking en zij merkte in haar 8-weekse basistraining mindfulness (MBSR) hoe goed haar deze training deed. Het was voor haar een echte ...

    Lees verder
  • Vergoeding mindfulnesstraining 2018

    Sommige verzekeraars vergoeden via hun aanvullende verzekering een mindfulnesstraining. Aan die vergoeding zijn wel voorwaarden verbonden. Eén daarvan is dat verzekeraars alleen vergoeden bij bepaalde klachten, zoals burnout (vast te stellen door de huisarts). Een andere voorwaarde voor vergoeding is dat de trainer een volledige ...

    Lees verder
  • Zelfcompassie voor jongeren

    Werk jij met jongeren en wil je hen helpen om met meer gemak om te gaan met de emotionele schommelingen van het dagelijks leven? Volg dan de 2-daagse workshop zelfcompassie voor jongeren op 20 en 21 januari 2018. Je leert de sleuteloefeningen uit de 8-weekse compassietraining voor jongeren Making ...

    Lees verder
  • HR omarmt mindfulness

    Maandag 27 november vond bij Centrum voor Mindfulness het HR-Symposium plaats over bevlogenheid, jobcrafting, innovatie en teamwork in relatie tot mindfulness. Een zaal vol HR-managers, organisatieadviseurs en mindfulnesstrainers luisterde geboeid naar presentaties van Arnold Bakker, Wibo Koole, Peter Oeij en en Michael West. Ook ervoeren zij tijdens ...

    Lees verder
  • De helende kracht van mindfulness

    De bewuste geest is een zelfhelende geest “De bewuste geest is een zelfhelende geest,” zegt psychiater en filosoof Roger Walsh. Hij heeft gelijk. Neem bijvoorbeeld angst. De boodschap van angst is: wegwezen. Onze eerste impuls is om deze instructie op te volgen. Dus we gaan denken en ...

    Lees verder
  • Compassievol leiderschap sleutel tot innovatieve en hoogwaardige zorg

    Compassievol leiderschap stimuleert innovatie en heeft een bewezen positief effect op de kwaliteit van medische zorg, aldus de Engelse hoogleraar organisatiepsychologie Michael West. Het ondersteunt de intrinsieke motivatie van medewerkers en bekrachtigt de intentie die aan de basis van gezondheidszorg ligt: het verzachten van lijden. West, ...

    Lees verder
  • De kracht van de houdingskwaliteiten

    ‘Intentie’ is eigenlijk een raar woord. Het gaat niet over iets waar je wat aan hebt, zoals een proces of een resultaat. Het gaat ook niet over iets concreets, een handeling, een gedachte of zelfs maar een gevoel. Een intentie is vluchtig en ongrijpbaar. Je voelt hem ...

    Lees verder
  • Zo maak je vergaderen leuker, echt!

    Vergaderingen kunnen echt veel leuker, zeggen vergaderaars zelf. De aanleiding was een artikel van Eric J. McNulty over hoe je vergaderen weer zinvol en leuk kunt maken. Hij ontving na zijn publicatie vele tips ...

    Lees verder
  • Wat zijn de grootste uitdagingen van HR-afdelingen?

    Op 27 november a.s. organiseert het Centrum voor Mindfulness een verrassend symposium met wereldwijde specialisten. Tijdens 4 presentaties staat mindfulness centraal in relatie tot bevlogenheid, job crafting, teamwerk en innovatie. In aanloop naar het symposium vroegen wij de sprekers wat vandaag de dag in hun ogen de ...

    Lees verder
  • Attending - medicine, mindfulness and humanity door Ronald Epstein

    Boekbespreking ‘I believe that the practice of medicine depends on a deep understanding between clinicians and patients, and that human understanding starts with understanding oneself.’ Zo begint Ronald Epstein zijn boek Attending - medicine, mindfulness and humanity. Epstein is praktiserend huisarts en ...

    Lees verder
  • Hoe zou de wereld eruit zien met meer compassie?

    Vriendelijkheid en mildheid (compassie), voor jezelf en anderen, kun je trainen. Het leert moeilijke en stressvolle ervaringen onder ogen te zien met de wens deze te verlichten, zodat je er makkelijker mee kunt omgaan. Hoe zou de wereld eruit zien als je meer compassie hebt ...

    Lees verder
  • Hoe ga je na de training zelf verder met mindfulness?

    Je bent niet zomaar bij dit artikel terechtgekomen. Je hebt waarschijnlijk interesse in mindfulness. Of je hebt al een mindfulnesstraining gevolgd. Dan heb je vast ook al nagedacht over de vraag: na de training, hoe ga ik dan zelf verder met mindfulness? Want het onderhouden van ...

    Lees verder
  • Mindfulness en psychologische veiligheid

    Mindfulness en psychologische veiligheid zijn een voorwaarde voor veerkrachtige innovatieteams. Innovaties en agility zijn niet meer weg te denken uit moderne organisaties. Maar veel innovatieprojecten mislukken door slechte samenwerking tussen teamleden. De oorzaak daarvan ligt in defensief gedrag dat innovaties in de weg staat. Peter Oeij (...

    Lees verder
  • Optimisme - Hoop - Veerkracht - Zelfvertrouwen

    Onlangs verscheen van Matthijs Steeneveld het boek met de titel Optimisme - Hoop - Veerkracht – Zelfvertrouwen. Dit boek leert je om effectiever om te gaan met stress, tegenslagen en uitdagingen. Een toegankelijk en praktisch boek dat stevig verankerd is in de wetenschap van de positieve ...

    Lees verder
  • De groene zone in: mindfulness based teamwerk

    Hoe kan mindfulness nou eigenlijk van nut zijn bij job crafting, bij het scheppen van voorwaarden voor opmerkzame teams en bij het creëren van een bloeiende organisatie? Op deze twee - en meer - veelgestelde vragen geeft o.a. Wibo Koole antwoord tijdens het

    Lees verder
  • Bevlogenheid en Job Crafting: geef medewerkers de ruimte

    De werkdruk is nog steeds enorm hoog in veel organisaties. Nu de economie aantrekt zal dat niet minder worden, waardoor toename van verzuim op de loer ligt. Hoe kun je als organisatie verzuim voorkomen en medewerkers aan boord houden? Wat kun je als medewerker zelf tegen verzuim ...

    Lees verder
  • Mindful werken - in 8 stappen je werkdruk de baas beleeft 8ste druk

    Na 4000 gedrukte en verkochte exemplaren, blijft de vraag naar het boek Mindful werken nog steeds onverminderd groot. Vandaag verscheen de 8ste, ongewijzigde, herdruk van dit boek dat auteur Wibo Koole in 2013 schreef. Mindful werken is het meest gebruikte ...

    Lees verder
  • Hoe voorkom je een burnout?

    Simone Lips, mindfulnesstrainer bij het MIO-team (Mindfulness in organisaties) van het Centrum voor Mindfulness vertelt in haar bijdrage hoe je een burn-out kunt voorkomen. Hoe voorkom je een burn-out? Steeds meer mensen worden geveld door een ...

    Lees verder